Blog

Aziatische hoornaar nest herkennen en melden in Vlaanderen

Een nest van de Aziatische hoornaar herken je aan zijn grootte, zijn bolvorm en de kleine ingang op de zijkant. In de zomer hangt het meestal hoog in een boom, in de herfst zie je het pas goed als de bladeren vallen. Raak het nooit aan, meld het en laat het door deskundigen verwijderen. Een verstoord nest verdedigt zich fel.

Hoe ziet het nest eruit?

In het voorjaar bouwt een koningin een eerste, klein nest van papierachtig materiaal, vaak in een schuur, onder een afdak, in een haag of in een tuinhuis, dicht bij de grond. Dat noemt men het primaire nest, eerst zo groot als een pingpongbal en later als een tennisbal of groter. Vanaf de zomer verhuist de kolonie naar een tweede nest, het secundaire nest, dat veel groter wordt. Dat hangt vaak hoog in een boomkruin, soms onder een daknok, in een schuur of in een haag.

Het grote nest is rond of peervormig, kan een doorsnede van een meter halen, en heeft een kleine opening aan de zijkant, niet onderaan. Dat is een belangrijk verschil met het nest van de gewone wesp, dat een ingang aan de onderkant heeft en zelden zo hoog hangt. Het papier van een hoornaarnest heeft een bruingrijze tint met golvende lagen.

Hoe herken je het insect zelf?

De Aziatische hoornaar is kleiner dan de Europese hoornaar. Ze is grotendeels zwart, met één brede oranje band op het achterlijf en gele uiteinden aan de poten. De Europese hoornaar is groter, roodbruin met gele strepen, en vliegt ook ’s nachts, terwijl de Aziatische hoornaar alleen overdag actief is.

Je ziet ze vaak rond bijenkasten, waar ze stil voor de ingang hangen en bijen uit de lucht plukken. Anders dan de gewone wespen komen ze nauwelijks af op je limonade of taart. Maak liefst een duidelijke foto vanop afstand, zo kan een deskundige de soort bevestigen.

Waarom is de soort een probleem?

De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot, dus een soort die van nature niet bij ons thuishoort en schade kan doen aan de natuur. Ze jaagt op honingbijen, wilde bijen en andere insecten, en kan zo een bijenkast ernstig verzwakken. Voor mensen is haar steek vergelijkbaar met die van een gewone wesp, maar een nest dat verstoord wordt, kan massaal aanvallen. Wie allergisch is voor wespensteken moet nog voorzichtiger zijn.

Daarom bestaat er in Vlaanderen een systeem om waarnemingen te melden en nesten op te ruimen. Meldingen komen binnen via Vespa-Watch, het meldpunt van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Wie het nest daarna bestrijdt en of dat iets kost, verschilt per streek: in Oost-Vlaanderen regelen provincie en gemeenten het samen en betaalt de inwoner niets, elders hangt het af van je gemeente. Vraag het dus na.

Wat doe je als je een nest vermoedt?

Hou flink afstand, want een verstoord nest kan al aanvallen als je op een vijftiental meter staat. Laat kinderen en huisdieren niet in de buurt komen. Wil je de plek in de gaten houden, doe dat dan rustig, eventueel met een verrekijker, en zonder het nest te schudden of te bestoken met water of rook. Neem foto’s van het nest en het insect, noteer de plaats en de datum en meld de waarneming via Vespa-Watch.

Probeer het nest nooit zelf weg te halen, ook niet met een spuitbus: in Vlaanderen mogen alleen erkende bestrijders of de brandweer een nest verwijderen. Een groot nest bevat honderden dieren, en het hangt vaak ver boven de grond. Een bestrijder werkt met beschermende kledij, een telescopische paal of hoogtewerker en een middel dat het nest van binnenuit uitschakelt.

Gaat het om een nest op je eigen terrein en wil je niet wachten tot de gemeentelijke regeling bij jou langskomt, dan kun je op de pagina Aziatische hoornaar bestrijden een bestrijder uit de streek zoeken. Wat er met je aanvraag gebeurt, staat stap voor stap op zo werkt het.

Wanneer zie je de meeste nesten?

In het voorjaar is er nog weinig te zien, omdat de koningin dan alleen aan een klein nest werkt. Vanaf de zomer groeit de kolonie snel, en in augustus tot oktober is ze op haar grootst. In de herfst valt het blad en komen de grote nesten in de boomkruinen zichtbaar tevoorschijn. In oktober en november vliegen de nieuwe koninginnen uit om een plek te zoeken waar ze overwinteren; de rest van de kolonie sterft in de loop van de winter.

Een leeg nest in de winter hoeft dus niet meer bestreden te worden, en weghalen heeft weinig zin, want het wordt het volgende seizoen niet hergebruikt. Melden blijft wel nuttig. De nieuwe koninginnen overwinteren soms vlak bij het oude nest en soms kilometers verder, dus wie weet waar er nesten zaten, let in het voorjaar beter op.

Hoe voorkom je nesten in je tuin?

Je kunt het ontstaan van een nest niet volledig voorkomen, maar je kunt de kans verkleinen. Controleer in het voorjaar schuurtjes, garages, tuinhuizen en carports op een klein beginnend nest en let op een grote wesp die telkens naar dezelfde plek vliegt. Een eerste nest is veel gemakkelijker en veiliger te laten verwijderen dan een groot nest in de herfst.

Imkers kunnen hun bijenkasten beschermen met een speciale ingangsbescherming, en sommige gemeenten verkopen selectieve vallen voor het voorjaar. Vraag bij je gemeente wat er bij jou bestaat. Wie een nest vindt, meldt dat niet alleen voor zichzelf, maar ook voor de buren en de bijen in de buurt.

Lees ook

Klaar om te vergelijken?

Eén aanvraag, jij kiest de partners uit jouw regio. Gratis en vrijblijvend.

Start je aanvraag bij Ongedierteflits